VekoDiner van Erik Wildschut
VekoDiner van Erik Wildschut
veganistisch & ekologisch verantwoord3 gangen voor 12 euro.
Het restaurant is open van 18:00-20:30 uur.
Bij voorkeur vooraf reserveren via email: erik@vekologisch.nl
Op de dag zelf kan je vanaf 14:00 uur bellen met 020-6880127
(op=op)
NO PIN / CASH ONLY
Het laatste VekoDiner van Erik Wilschut (door Aja Waalwijk)
Na 40 jaar actievoeren in de keuken van Zaal 100 met geslepen mes en potten en pannen vol 'actievoer', verlaat Erik Wilschut (1961} noodgedwongen het strijdtoneel en stopt hij met zijn 'WoensdagVekoDiners'. Door artrose geveld zijn de lange dagen in de keuken helaas niet meer voor hem te doen, maar hij verlaat de hem zo vertrouwde plek met opgeheven hoofd! Samen met vele kundige vrijwilligers, heeft hij vol passie en met veel plezier zijn wekelijkse diners voor de buurt bereid, wetende dat “als iedereen bio&vega zou eten er genoeg voedsel is voor de hele wereldbevolking, we van de Bayer's en Monsanto's af zijn en... dat het goed komt met het klimaat!”
In mei 1984 kwam Erik vanuit Utrecht naar Amsterdam vanwege een studie cultureel werk aan de Sociale Academie. Zijn motivatie was mensen weerbaar te maken, maar na twee jaar besloot hij te stoppen met de studie omdat hij concludeerde dat dit beter werkte door in de kraakbeweging actief te zijn. Mede geïnspireerd door zijn broer Hans, richtte hij zich op het actievoeren waarbij hij, naast het vervangen van sloten, het kantelen van gasmeters en het leggen van leidingen, tussen de 50 en 100 kraken meemaakte en op touw zette. Nadat het kraken minder werd verlegde hij zijn activiteiten naar de keukenvloer van Zaal 100, die tijdens de renovatie eind jaren tachtig, tot een professionele keuken was omgebouwd. Tot die tijd werd er gekookt op een vierpitter in de ruimte achter de bar, waar nu de drankopslag is.
'Leven en laten laten leven' is Erik's credo, met het woord 'respect' hoog in het vaandel!
Bij onrecht slaat Erik aan. Racisme, seksisme, dierenwelzijn, milieuvervuiling, woningnood, de schrijnende tegenstellingen tussen rijk en arm: er werd door hem wat afgedemonstreerd, actie gevoerd en gekraakt. Gaandeweg werd hij gerichter actief vanwege toenemende milieuvervuiling en zag hij het werk in de keuken als een poging een bijdrage te leveren aan het toeroepen van een halt aan klimaatverandering. Erik: 'De huidige vleesproductie leidt tot een enorme verspilling van landbouwgrond en de daarmee gepaard gaande ontbossing en opwarming van de aarde. De overmatige vleesconsumptie is daarbij de grootste factor. Voor al dat vlees heb je wouden vol veevoer nodig. Voor rundvlees b.v. is er 45 keer zoveel grond nodig dan voor de vegetarische variant. Dat is pas verspilling! Ook wordt er daardoor 45 keer zoveel gif gebruikt om dat niet bio veevoer te bespuiten. Daarnaast zorgen al die dieren ook voor heel veel uitstoot van broeikasgassen door scheten en mest, met een enorme opwarming tot gevolg. We leven in een wereld van eten en gegeten worden. Daarom snap ik dat mensen vlees eten, maar dan graag in veel mindere mate. Voor eiwitten uit vlees is de combinatie van peulvruchten en granen een goede vervanger. Iedere week weer maakte ik een berekening en verzorgde zodoende een volwaardige maaltijd.'
Erik heeft zich het koken in zijn jeugd met 'gezonde tegenzin' eigengemaakt. Samen met zijn drie broers was hij om de dag 'de klos', wat inhield dat hij zijn moeder hielp met het voorbereiden van de maaltijden. Loes, zijn moeder, hoorde eind jaren zeventig van het Rapport van de Club van Rome, die grenzen aan de groei propageerde. Ook zij gebruikte de principes van het rapport als pleidooi voor biologische en lokale landbouw als middel tegen vervuiling. Dit leidde, tot ontzetting van de vijf mannen (de vier broers en hun vader) tot een omslag van gangbaar naar biologisch voedsel en twee keer per week vegetarische gehaktballen op het bord. Ondanks het mannelijk protest, hield ze voet bij stuk! 'Terugblikkend voel ik enorme waardering voor haar moed en doorzettingsvermogen.'
Erik: 'Omdat de Rioolrat gesloopt zou worden en er daar niet meer gekookt kon worden, startten Dani en Ralph een kookinitiatief in Zaal 100: het Proeflokaal. Dat was in 1984, kort nadat Zaal 100 gekraakt was. Op een gegeven moment werd ik gevraagd te komen helpen. Ik was geen kok maar vond het leuk deel te nemen. Op een dag viel er iemand uit en werd mij gevraagd soep te maken. Ik schrok me dood, maar zodoende maakte ik mijn eerste pan soep voor 25 personen. In die tijd was het nog gewoon aardappels, vlees en groenten. Na verloop van tijd dachten we: 'Wat doen we met de vegetariërs?'. Daarvan zaten er best veel in de kraakbeweging, zoals ook bij Zaal 100 betrokkenen als Ralph Rietveld, de eerste 'huismeester' aldaar. We begonnen daarom in plaats van vlees een plak kaas of een ei toe te voegen. Van daaruit gingen we steeds beter en gevarieerder vegetarisch koken. Vervolgens besloten we helemaal vegetarisch te gaan en ik heb toen ook die overstap gemaakt. Ik denk rond 1985/1986. Vervolgens besloten we ook voor veganisten te koken en boden bezoekers vegan varianten aan. Vegetariërs eten geen dode dieren, veganisten daarnaast ook geen dierlijke producten. Dit leidde tot een veganistische dag. We waren drie of vier dagen per week open. Met de kookploeg hebben we toen de dagen verdeeld. Woensdag werd de veganistische dag en die nam ik onder mijn hoede. Een aantal jaren daarna ben ik ben gaan werken bij Stichting Veko en van daaruit heb ik mijn kookactiviteiten verder ontplooid. Naast Zaal 100 deed ik kookprojecten op locatie, zoals de voorbereiding van de biologische lunch bij Tony Chocolonely (toen nog in het Westerpark), en de Langste Vegetarische Tafel (LVT), een project dat vijf jaar, tussen 2012 en 2016, dat in de zomer werd gehouden rondom de vijver op het Museumplein. Ik was gevraagd door de Vegetariërsbond een wereldrecord vegetarisch diner te bereiden. De voorbereiding vond plaats in Zaal 100. Alle ingrediënten werden op dinsdag geleverd. Kratten vol groenten vulden de muur tot aan het plafond. Ik was chef-kok en werkte met 25 vrijwilligers van de Vegetariërsbond. Op woensdag werden de groenten gesneden en in een honderdtal emmers overgebracht naar een grote professionele keuken in Zeist. In deze keuken werkten we o.a. met enorme braadsleden van anderhalve meter bij een meter. De eerste keer kookten we voor 1000 mensen, vijf jaar later waren dat er 2000!
Kookkunst is voor Erik letterlijk een vorm van kunst. 'Als ik boodschappen heb gedaan begin ik met een kleurrijk pallet dat eindigt in een kunstwerk van verse groenten en allerlei mooie ingrediënten. Bij elkaar al een stilleven waarmee ik meteen aan de slag ga. We snijden, koken en bakken er dan op los. Aan het eind van het proces zijn de pannen en schalen gevuld met iedere keer weer andere gerechten. Op het bord ontstaat zo telkens weer de mogelijkheid voor een andere compositie van vormen en kleuren. Het garneren met een toefje room of vers gehakte kruiden is voor mij als de spreekwoordelijke kers op de taart. Dit leidt dus tot prachtige creaties op het bord, dat de omlijsting van het kunstwerk vormt. Het grappige is dat de hele compositie meteen en met genoegen weer ongedaan wordt gemaakt. Het kunstwerk wordt door elkaar gehusseld en tenslotte vermalen. In dat opzicht is kookkunst toch iets anders dan beeldende kunst. Het componeren is weliswaar deel van mijn passie, maar mijn gedrevenheid komt vooral voort uit mijn zorg voor de natuur.
Inmiddels is Erik opa geworden van een gezonde kleinzoon. Nu kan eindelijk het feestelijke afscheidsdiner plaatsvinden en wel op woensdag 23 september. Anja van Yayang, die sinds een paar maanden op de woensdag vegetarisch kookt, maakt hiervoor deze keer plaats. Het wordt een heel gebeuren, met samen koken en misschien wel 60 eters, om afscheid te nemen van het fenomeen Erik'sVekoDiner op de woensdag in Zaal 100. Na afloop gaan we gezellig met elkaar opruimen en wie weet een drankje en dansje na...
