Verborgen stilte: Surinaams-Chinese contractarbeid, migratie en identiteit

Halverwege de negentiende eeuw arriveerden de eerste Chinese contractarbeiders in Suriname. Hun verhaal is verborgen in de marges van de koloniale geschiedenis. In gesprek over de Chinees-Surinaamse identiteit.

Tussen 1853 en 1874 werden Chinese contractarbeiders geronseld om te komen werken op de Surinaamse plantages. Na de Tweede Wereldoorlog volgde een nieuwe migratiegolf, gedreven door politieke instabiliteit en economische nood in China.

Vandaag zien we hoe deze gemeenschappen zich verweven hebben met de Surinaamse en Nederlandse identiteit, maar eigenlijk nog steeds weinig aandacht krijgen in wetenschappelijk onderzoek of het publieke debat. Van historie tot hedendaagse migratie: wat kunnen we leren van hun reis en hun bijdrage aan de samenleving?

Melvin Chang heeft geneeskunde gestudeerd maar koos al gauw daarna voor een carrière als ondernemer. Bijna 30 jaar was hij eigenaar/directeur van restaurant Lung Fung, het eerste Surinaams-Chinese restaurant van Den Haag dat door zijn vader en opa was opgericht. Tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met de vastlegging van het Surinaams-Chinese erfgoed en is hij bestuurslid van het Collectief contractarbeid.

Fresco Sam-Sin is filoloog en podcast- en radiomaker. Hij studeerde sinologie en mantsjoerologie in Leiden en Beijing en hij onderzoekt de verweven geschiedenis van China en Suriname binnen de context van het koloniale verleden. Daarnaast probeert hij via websites als thingsthattalk.net of kenki.nl om kennis een platform te geven. Bovendien is Fresco de vaste recensent van OVT, het geschiedenisprogramma van VPRO-radio.

Carla Tjon heeft kunst- en cultuurwetenschappen gestudeerd aan de Erasmus Universiteit. Haar artistiek talent gebruikt ze vooral om de Surinaams-Chinese migratiegeschiedenis te laten zien. Bijvoorbeeld met haar initiatief voor de reizende tentoonstelling Snesie. En ook met haar boek 2 X 9 levens. Carla is lid van het Collectief Koloniaal Nu & Toen. Verder is ze Zakelijk directeur van het cultureel platform Perdu voor poëzie in Amsterdam.

Dr. Paul Tjon Sie Fat heeft sinologie gestuurd aan Universiteit Leiden. Daarna promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over de moderne Chinese migratie en identiteit in Suriname. Bovendien heeft hij publicaties op zijn naam over de relatie tussen de Chinese taal, de gemeenschapsorganisatie en identiteit van Chinese migranten in dat land of hoe mensen soms hun etnische achtergrond zichtbaar maken in de Surinaamse politiek.

Stuart Kensenhuis is freelancejournalist, moderator en radiopresentator, met een fascinatie voor politiek en geschiedenis. Hij schrijft onder andere voor AD/Haagsche Courant en Tijdschrift voor Geschiedenis en presenteerde een 20-delige podcastserie op Radio Stanvaste, over het koloniaal en slavernijverleden van Nederland. Verder is hij één van de auteurs van het boek ‘Het koloniaal en slavernijverleden van Gouda (2024, Streekarchief Midden-Holland). In samenwerking met De Balie presenteerde hij verschillende programma’s over immigratie of het koloniaal en slavernijverleden.