Ongewenst, maar niet uitzetbaar
Deze avond gaat over de verschoppelingen van deze wereld: de veroordeelde buitenlandse crimineel die zijn straf heeft uitgezeten, maar niet kan worden uitgezet. De voormalige terrorist die, zonder ooit een rechter te hebben gezien, voor onbepaalde tijd wordt vastgehouden. En de vermeende génocidair die zelfs na vrijspraak nergens een thuis vindt.
Het is het verhaal van een van de meest beladen politieke kwesties van deze tijd: ongewenste, maar niet-uitzetbare migranten. Criminologen Joris van Wijk en Maarten Bolhuis hebben hier het boek ‘Undesirable but Unremovable Migrants: War Criminals, Terrorists and Foreign Offenders in Limbo’ over geschreven. Op deze avond laten zij aan de hand van verschillende voorbeelden zien hoe dit probleem is ontstaan, hoe omvangrijk het inmiddels is geworden en welke oplossingen denkbaar zijn.
Verwacht geen pasklare oplossingen, maar wél grote vragen en onvolkomen antwoorden. Joris van Wijk en Maarten Bolhuis vertellen over Congolese jagers-verzamelaars, Griekse asylia, ontmaskerde nazi’s, Afghaanse oorlogsmisdadigers en het verzwegen geheim van Guantánamo Bay.
Deze avond confronteert je ook met de vraag waar jij zelf staat. Hoe ver mag de staat gaan in het beperken van fundamentele rechten om de samenleving te beschermen? Gelden voor de ‘ander’ andere regels? En zo ja, waarom eigenlijk?
Sprekers
Joris van Wijk is hoogleraar Criminology of conflict-related crimes and post-conflict justice aan de VU.
Maarten Bolhuis is universitair docent Criminologie aan de VU. Hun onderzoek richt zich op raakvlakken tussen conflictgerelateerde criminaliteit en terrorisme, post-conflict transities, en migratie.
Elies van Sliedregt is hoogleraar Strafrecht en Strafprocesrecht aan Tilburg University. Daarvoor was zij hoogleraar Internationaal Strafrecht aan de University of Leeds (Verenigd Koninkrijk). Eerder werkte zij aan de Vrije Universiteit Amsterdam, waar zij van 2011 tot 2015 decaan was van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. In 2022 ontving zij een ERC Advanced Grant voor het project Joined Up Justice: Building a Global Justice System at the Domestic Level. Haar recente onderzoek richt zich op de wisselwerking tussen internationaal strafrecht, vluchtelingenrecht en het Europese strafrecht.
Veronique Aicha (moderator) is Head of Social Impact bij RESCALED, een Europese beweging die pleit voor kleinschalige detentiehuizen die verankerd zijn in de gemeenschap, als vervanging voor grootschalige gevangenissen. Haar werk richt zich op het hervormen van rechtssystemen in Europa. Eerder werkte ze als programmamanager criminal justice bij het Nederlands Helsinki Comité, waar ze werkte in landen als Albanië en Kosovo. Daarnaast was ze voorzitter van de European Prison Education Association (EPEA) in Nederland waarvoor ze gevangenissen bezocht in heel Europa. Ook publiceert ze artikelen en werkt ze momenteel aan haar eerste documentaire als regisseur: een hybride film over jazz en rechtvaardigheid, waarin de relatie tussen artistieke expressie en maatschappelijke onderdrukking centraal staat.
