Het is misschien wennen

Over transhaat en de politiek van uitsluiting.

Luca Mattía Duyvendak onderzoekt in ‘Het is misschien wennen (maar je kunt me niet ontkennen)’ wat er achter transhaat schuilgaat. Waarom worden mensen zó boos? Transhaat maakt deel uit van een bredere, maatschappelijke beweging waarin angst wordt ingezet om morele grenzen te verschuiven, uitsluiting te normaliseren en macht te behouden of te verwerven. Telkens opnieuw duiken vergelijkbare patronen op, gericht op verschillende groepen.

Over het boek

Vrijheid wordt door populistisch-, radicaal- of extreemrechts gezien als iets wat per definitie ten koste gaat van een ander. Hun gedachte is: als de ander vrij is, zou die mij onderdrukken en ik ben pas vrij als de ander zich aanpast, zwijgt, verdwijnt. Maar: als je vrijheid afhangt van de afwezigheid van een ander, is dat geen vrijheid maar onderdrukking. Het is een systeem dat altijd nieuwe brandstof nodig heeft om te blijven draaien: nieuwe zondebokken, nieuwe mensen die als te veel of te anders worden afgeschilderd. Ook voor wie alleen diens eigen belang vindt tellen, is het daarom noodzakelijk om tegen onderdrukking in verzet te komen. Misschien ben je nu niet aan de beurt, maar je kan zo de volgende zijn. Er bestaat alleen zoiets als collectieve vrijheid en veiligheid – we zijn elkaars garantie.

Door voortdurend te polariseren en groepen tegenover elkaar te zetten, verandert de onderstroom van haat stap voor stap het maatschappelijke klimaat. Het werkt als erosie: met ieder statement, ieder ‘grapje’ en ieder opgeklopt conflict wordt er een beetje grond onder het samenleven weggeslagen. Maar er is ook een grote beweging van liefde en begrip. Liefde en begrip klinken misschien als naïeve, zachte begrippen, maar zijn actieve krachten die het maatschappelijke weefsel verstevigen. Hoe kunnen we hieraan bijdragen? Hóé komen we samen verder? Over deze mechanismen van uitsluiting en over hoe we ze kunnen doorbreken, gaan we deze avond met elkaar in gesprek.

Met in dit programma Luca Mattía Duyvendak Schrijver, tekenaar en redacteur Freya Terpstra Expert desinformatie & anti-rechtenbewegingen Rocher Koendjbiharie Schrijver & journalist Jaïr Stranders Theatermaker, filosoof & mede-initiatiefnemer van Theater Na de Dam Chester Rous Activist & Trainer bij Deep Canvassing NL. Jens van Pieterson Onderzoeksjournalist & samensteller bij het programma BOOS Marte Hoogenboom Schrijver & Redacteur OneWorld

Meer over de sprekers

Luca Mattía Duyvendak is schrijver, tekenaar en redacteur. In 2023 won Luca de Babylon Interuniversitaire Literaire Prijs. In 2024 studeerde die af aan de opleiding Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Luca studeert nu Dramatherapie in Gent.

Raisa Sambo is projectleider Amsterdam Divers & Inclusief (ADI) bij de gemeente Amsterdam en werkt daarnaast als moderator, trainer en podcastmaker op het snijvlak van inclusie, identiteit en sociale veiligheid. Met een scherpe blik, gevoel voor onderstroom en een warme, toegankelijke stijl brengt zij uiteenlopende perspectieven samen en verdiept zij gesprekken zonder het contact te verliezen. Raisa creëert ruimte voor eerlijke en soms ongemakkelijke dialogen, en zoekt daarin altijd naar verbinding zonder de spanning uit de weg te gaan.

Rocher Koendjbiharie is schrijver en journalist met een focus op identiteit, mensenrechten en onze maatschappij. Hij schrijft om meer ruimte te maken, vooral voor de mensen wiens ruimte is ontnomen en gedwongen worden in de marges te leven. Voorheen was hij co-host van de podcast Nee, Man, waar hij het thema mannelijkheid onder de loep nam, en was hij hoofdredacteur van het LHBTQIA+-platform Expreszo.nl.

Freya Terpstra is expert op het gebied van desinformatie, haatspraak en anti-rechtenbewegingen. Met die specialisatie heeft ze door de jaren heen bij kunnen dragen aan de bestrijding van discriminatie in veel verschillende velden. Ze is daarin overtuigd geraakt van een intersectionele aanpak die zich niet enkel blindstaart op individuele groepen en fenomenen, maar kijkt naar de structurele oorzaken van discriminatie.

Marte Hoogenboom is schrijver, activist en journalist. Tussen 2020 en 2022 was ze hoofdredacteur van het literair-culturele tijdschrift Hard//hoofd. Sinds 2019 werkt ze bij OneWorld; eerst als eindredacteur, sinds 2024 als schrijvend redacteur.

Jaïr Stranders is artistiek leider van Theater Na de Dam, dat hij met Eymert van Manen en Bo Tarenskeen oprichtte in 2010. Daarnaast is hij bestuurslid van de Liberaal Joodse gemeente Amsterdam, van de Amsterdamse Kunstraad en is hij voorzitter van Comité Herdenking Februaristaking 1941 en van Oy Vey. Ook is Jaïr docent filosofie en theatermaker.

Chester Rous is activist in verschillende vormen, waaronder als canvasser en trainer bij Deep Canvassing NL. Met een nieuwsgierige houding en een open blik gaat die graag het gesprek aan, om zo visies te verbreden en verbinden. Daarnaast is Chester recentelijk afgestudeerd in milieutechniek en is tevens co-auteur van een paper over electronisch afval recycling.

Jens van Pieterson is onderzoeksjournalist en samensteller bij het online programma BOOS van BNNVARA. Hij begon in 2010 op zijn zeventiende als journalist bij een lokale krant, en heeft sindsdien het vertrouwen in de journalistiek als vierde macht zien afbrokkelen. Bij BOOS ervaart hij hoe agressie en bedreigingen in ramp tempo de norm zijn geworden.

Bestel het boek hier Het is misschien wennen (maar je kunt me niet ontkennen)

Over emancipatie, weerstand en hoe we samen verder kunnen.

Wat gebeurt er als je jezelf wordt – in een wereld die daar niet op zit te wachten? In dit persoonlijke en scherpe boek vertelt Luca Mattía Duyvendak hoe het is om non-binair te zijn in een samenleving die liever in hokjes denkt. Tussen vragen en verlangen onderzoekt Luca niet alleen diens eigen identiteit, maar ook de felle reacties die deze emancipatie oproept. Waarom worden mensen zó boos? En wat zegt dat over ons allemaal? Met ontwapenende eerlijkheid en intellectuele diepgang gaat Luca het gesprek aan over identiteit, angst en verandering. Een urgent boek dat confronteert, maar vooral pleit voor begrip.