Boekpresentatie No Nonsense: De neoliberale omslag in Nederland

Na de financiële crisis van 2008 werd door velen het einde van het neoliberalisme aangekondigd. Dit bleek al snel een analytische misser. De bekende vrijemarktreceptuur werd tijdens de eurocrisis opnieuw uitgerold: privatisering, deregulering, flexibilisering en bezuinigingen op de publieke sector. Onder leiding van premier Mark Rutte had Nederland daarin een voortrekkersrol.

Waarom ontpopte juist Nederland zich tot een van de felste begrotingshaviken? In zijn nieuwe boek No-Nonsense: A history of the Dutch neoliberal turn, laat Merijn Oudenampsen zien hoe de crisispolitiek van de jaren tachtig doorwerkte in het bezuinigingsbeleid tijdens de eurocrisis.

Mark Rutte had goede herinneringen aan de jaren tachtig, een tijd waarin de staat voor het eerst weer terug werd gedrongen. Hij beloofde zijn kiezers om de overheid ‘op dieet’ te zetten. Zoals voorspeld door kritische macro-economen, bleken zijn bezuinigingen echter de crisis te verdiepen. Voor de PvdA werd regeren met Rutte een bittere pil. De partij werd aan het einde van Rutte II beloond met de grootste kiezersnederlaag uit de Nederlandse geschiedenis.

Het boek No nonsense bestaat deels een vertaling van zijn eerdere hoofdstukken uit Neoliberalisme, een Nederlandse geschiedenis (Boom, 2022) en deels uit nieuw geschreven hoofdstukken waarin hij de lijn verder doortrekt naar de derde weg van de PvdA, de Europese politiek en de reactie op de eurocrisis. Op deze avond zullen we ons vooral op deze laatste periode richten.

Tijdens dit programma introduceert Merijn Oudenampsen zijn nieuwe boek. Gevolgd door reacties van P.W. Zuidhof (Europese Studies, UvA) Maarten Keune (hoogleraar arbeidsverhoudingen, UvA) en Annelien de Dijn (hoogleraar moderne politieke geschiedenis UU). De moderatie is in handen van Bram Mellink (historicus, UvA).

Sprekers

Merijn Oudenampsen is politicoloog, gespecialiseerd in onderzoek naar politieke ideeën. Hij werkt als docent aan de afdeling politicologie van de UvA. Eerdere boeken van zijn hand zijn Neoliberalisme, een Nederlandse geschiedenis (Boom 2022, samen met Bram Mellink) en De conservatieve revolte (VanTilt 2018).

P.W. (Peter-Wim) Zuidhof is Universitair docent in Europese Politieke Economie binnen de afdeling Europese Studies bij de UvA. Hij richt zich op de relatie tussen het economische ideeën, de economische wetenschap en haar rol in de ontwikkeling van neoliberale en post-neoliberale vormen van beleid.

Maarten Keune is hoogleraar aan het onderzoeksinstituut AIAS-HSI van de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op de toekomst van werk, werkgelegenheid, sociaal beleid en arbeidsverhoudingen. Hij heeft bijzondere belangstelling voor de rol van de Europese Unie op deze gebieden.

Annelien de Dijn is hoogleraar politieke en intellectuele geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich op de geschiedenis van het politieke denken van 1700 tot nu en op de geschiedenis van de democratie. Ze werkt aan een nieuw boek over de geschiedenis van de democratie in Europa van de achttiende tot de eenentwintigste eeuw.

Bram Mellink is universitair docent geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij onderzoekt de samenhang tussen ideeën- en machtsvorming, met een bijzondere belangstelling voor macht op plaatsen waar deze – volgens de boekjes – niet zou moeten liggen. Hij werkt met Jesse van Amelsvoort en Jan Willem Duyvendak aan een nieuw onderzoeksproject naar de geschiedenis van hiv en aids in Nederland