Zittingscultuur in civiele zaken

Als de rechtspraak in het nieuws komt, gaat het vrijwel altijd over grote, spraakmakende strafzaken. Maar wat gebeurt er nu eigenlijk feitelijk binnen de alledaagse civiele rechtspraak? Hoe geven rechters in de dagelijkse praktijk invulling aan de mondelinge behandeling van zaken? Welke uitdagingen doen zich ter zitting voor en hoe gaan rechters daarmee om?

In deze bijeenkomst presenteert Nienke Doornbos de bevindingen van haar empirische onderzoek naar zittingscultuur in de civiele rechtspraak. De wijze waarop de mondelinge behandeling van zaken in de praktijk plaatsvindt wordt daarbij bezien in het licht van de achterliggende normen, waarden en overtuigingen van rechters. Rechters zelf benadrukken het belang van hoor en wederhoor en waarheidsvinding door en de wens om de zitting zo in te richten dat procespartijen procedurele rechtvaardigheid zullen ervaren.

Observaties bij twee rechtbanken laten zien hoe rechters hun werkwijze daarbij steeds afstemmen op de aard van het geschil en de kenmerken en opstelling van partijen en gemachtigden. Uitdagingen die zich daarbij voordoen zijn bijvoorbeeld: hoe om te gaan met ongelijke juridische kennis en ervaring tussen partijen? En: welke zaken lenen zich wel en niet voor een schikking? De presentatie wordt gevolgd door een paneldiscussie met bijdragen van rechters en een advocaat.

Sprekers

Nienke Doornbos is universitair hoofddocent Rechtssociologie bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. Zij verrichtte het onderzoek naar zittingscultuur in de civiele sector in opdracht van het cluster Wetenschappelijk Onderzoek, Afdeling Strategie van de Raad voor de rechtspraak.

Ruth de Bock is advocaat-generaal bij de Hoge Raad en hoogleraar Civiele rechtspleging bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam.

Remme Verkerk is cassatieadvocaat bij Houthoff en hoogleraar Burgerlijk Procesrecht aan de Universiteit Utrecht.

Anna van Duin (moderator) is universitair hoofddocent Privaatrecht bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in onder meer burgerlijk procesrecht en toegang tot recht in consumentenzaken.