Wat zou het water willen?

Een avond in het teken van water als levende entiteit in plaats van een te beheersen hulpbron.

Nederland is een waterland. Met een rijke geschiedenis van waterbeheer zijn we goed geworden in het bedwingen, controleren en overheersen van het water om ons heen. Onze band met het water suggereert een perspectief op water als gevaar, grondstof en handelswaar. Een benadering die haar wortels vindt in het koloniale verleden en de waardesystemen die ermee gepaard gaan. Systemen waarin natuurelementen worden gezien als iets dat tot de beschikking van de mens staat, zo ook water. Met dit dominante perspectief lijken we te zijn vergeten dat we als mens niet losstaan van de natuur, maar er onderdeel van uitmaken. Kan het ook anders? Wat vertelt het water ons? Hoe kunnen we daar naar luisteren?

Let op, om 19:00 begint het voorprogramma: een water wandeling geleid door Li An Phoa van Stichting Drinkable Rivers. Meer informatie over het voorprogramma vind je in de tijdlijn onderaan deze programmapagina.

In Wat zou het water willen? dagen we onszelf uit om op een andere manier naar water te kijken: het anders waar te nemen. Maar hoe doen we dat? Kunnen we ons een relatie verbeelden waarin water een gelijkwaardige en wederkerige gesprekspartner is? Dit onderzoeken we aan de hand van artistieke voorbeelden van toenaderingspogingen waarin water als levend element, of personage, centraal staat. We kruipen in de natuur van het wezen, om het zo echt te begrijpen. Want een gelijkwaardige relatie vraagt om respect en gehoor. Maar waar liggen de grenzen van ons vermogen om dat te bieden? En wat bereiken we met zo’n relationele benadering?

Met in dit programma Li An Phoa Initiator Drinkable Rivers Sholeh Rezazadeh Schrijver en voordrachtskunstenaar Leana Boven Curator Stroom Den Haag Jeske Dijkstra Fotograaf Rutger Muller Muziek componist en interaction designer Tijdlijn 18:45 uur - Inloop voorprogramma in de Expo

We verzamelen in de Expo (1e verdieping) van Pakhuis de Zwijger.

19:00 uur - Voorprogramma Water wandeling met Li An Phoa van Stichting Drinkable Rivers

Een wandeling langs en over het IJ waar Pakhuis de Zwijger aan ligt. Wandelen om mensen te ontmoeten en samen bezig te zijn met relaties met water. We vertrekken om 19:00 uur vanuit de Expo (1e verdieping) van Pakhuis de Zwijger.

19:45 uur - Inloop plenair programma 20:00 - Plenair programma in de Grote Zaal

Over de sprekers

Li An Phoa is oprichter van de stichting Drinkable Rivers en van de nomadische leerplek Spring College. Haar werk is gericht op het herstellen van de gezondheid van rivieren wereldwijd, onder meer door lange wandelingen langs stroomgebieden en mensen te betrekken in burgerwetenschap.

Sholeh Rezazadeh is schrijver en voordrachtskunstenaar. Haar romandebuut De hemel is altijd paars werd bekroond met de Debutantenprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en met de Bronzen Uil Publieksprijs. Haar tweede roman Ik ken een berg die op me wacht, kreeg een Special Mention van The European Union Prize for the Literature en was genomineerd voor de Amarte Literatuurprijs en de Natuurboekenprijs. Ze schreef het Boekenweekgedicht voor de Boekenweek 2025, en ze bereikte meerdere herdrukken met haar poëziedebuut Neem ruim zei de zee. In haar werk zijn waterelementen geen achtergrond maar een echt personage, dat ziet en voelt, dat liefheeft en vergeet.

Leana Boven is Programmamaker Beeldende Kunst en curator bij Stroom Den Haag. Ze cureerde de tentoonstelling Beloved Waters, gericht op water als levend wezen. In de tentoonstelling belichten de kunstenaars dit levende element als dragers van eigenzinnige verhalen, conflict en hoop. Gevormd door uiteenlopende culturele achtergronden, geven ze een stem aan andere perspectieven, vormen van kennis en waarden. Leana heeft een achtergrond in gender- en post(koloniale) studies.

Jeske Dijkstra is fotograaf en beeldend kunstenaar. Ze is gefascineerd door water als krachtig en verbindend element, en water vormde het onderwerp van haar afstudeerproject aan de fotografie opleiding van NARAFI in Brussel. In dat werk Bodies of Water duikt ze in de schoonheid, diepte, eindeloosheid en het zuiverende vermogen van wateren. Haar fotografie nodigt uit tot verwondering, reflectie en een hernieuwde verbinding met het element waar wij als mens nog veel van kunnen leren. Haar werk werd onder andere geëxposeerd in GANDA Art&Lifestyle en KunstWerkKunst galerij in Gent, en is momenteel te zien in Kunsthuis Steengoed.

‘Koken met een panpsychisme’ is een ruimtelijke soundscape van Rutger Muller over de intelligentie van water. Een menselijke maatstaf voor intelligentie is bijv. hoe goed we data kunnen organiseren. De natuur lijkt zich te beseffen dat die race niet te winnen is, dat de data altijd een aantal stappen vooruit zal lopen. Elk element in de natuur is immers een onderdeel van zichzelf. De intelligentie van water gaat uit van emergentie, van de kracht om zich met zo veel mogelijk omringende elementen te kunnen verweven.