Ticket naar Antarctica
Wat als je kon ontsnappen naar de verste uithoek van de wereld? Weg van de geopolitieke spanningen die de wereldorde doen wankelen? Waar kun je heen en tegen welke prijs? In het tweedelige ‘Frontlinie: Ticket naar Antarctica’ onderzoeken journalist Bram Vermeulen en fotograaf en filmmaker Kadir van Lohuizen de impact van luxetoerisme en klimaatverandering op Antarctica. Ze bezoeken het duurste hotel ter wereld en ontdekken er absurde situaties. Ook gaan ze naar Antarctica’s belangrijkste attractie: een met uitsterven bedreigde kolonie pinguïns.
Met in dit programma Bram Vermeulen Journalist en documentairemaker VPRO Frontlinie en NRC Kadir van Lohuizen Fotojournalist en filmmaker Marit Törnqvist Illustator & schrijver Prof. dr. Roderik van de Wal Hoogleraar bij het Institute for Marine and Atmospheric Research Utrecht (IMAU) en de afdeling Fysische Geografie aan de Universiteit UtrechtOver het programma
Ondanks alarmerende berichten over klimaatverandering verdrievoudigde het aantal bezoekers aan Antarctica in tien jaar tijd. In 2025 vertrok een recordaantal mensen naar het smeltende continent: wetenschappers, maar vooral vermogende toeristen. Voor velen is de belangrijkste drijfveer om het laatste ijs nog te zien voordat het verdwijnt. Wat is ervoor nodig om dit mogelijk te maken, en wat zijn de gevolgen voor het continent als steeds meer mensen het doen?
In twee afleveringen onderzoeken Vermeulen en Van Lohuizen, op uitnodiging van klimaatwetenschappers, de gevolgen van toerisme en klimaatverandering voor het continent. In de eerste aflevering bezoeken ze het duurste hotel ter wereld en stuiten ze op absurde situaties. Ook bezoeken ze een kolonie keizerspinguïns, een van Antarctica’s belangrijkste trekpleisters. ‘Moet je dit echt met eigen ogen zien, of kun je ook een mooie documentaire kijken’, vraagt een van de pinguïnexperts zich af. Tegelijkertijd groeit onder wetenschappers zelf de discussie over hun aanwezigheid, omdat zij door hun lange verblijven gemiddeld tien keer zoveel uitstoot veroorzaken als een toerist. ‘Moet je hier nog komen om klimaatverandering te onderzoeken die je door je eigen komst mede veroorzaakt?’, vraagt een van de onderzoekers zich af.
Frontlinie: Ticket naar Antarctica (deel 1), donderdag 26 maart, 20.25 uur, NPO 2 en NPO Start.
Over de sprekers
Bram Vermeulen is journalist en programmamaker. Sinds 2021 maakt hij het VPRO-programma Frontlinie, en sinds 2024 presenteert hij de podcast Achter de Frontlinie. Daarvoor werkte hij twintig jaar als correspondent voor de NOS en NRC, onder meer in Zuid-Afrika en Turkije. Voor de VPRO maakte hij series als In Turkije (2011), Dwars door Afrika (2014) en Sahara (2018). Daarnaast schreef hij het boek Help, ik ben blank geworden (2009) en maakte hij documentaires als Mr Gus, handelaar in oorlog (2021). In 2008 werd Vermeulen verkozen tot Journalist van het Jaar. Hij won onder meer de Dick Scherpenzeelprijs, de Lira Correspondentenprijs en de Herman Wekker Prijs, en werd voor zijn buitenlandjournalistiek meermaals genomineerd voor De Tegel.
Kadir van Lohuizen is fotograaf en documentairemaker. Hij begon zijn carrière als fotojournalist tijdens de eerste Intifada en werkte daarna in verschillende conflictgebieden in Afrika en andere delen van de wereld. Van Lohuizen staat bekend om zijn langlopende projecten over mondiale thema’s zoals migratie, stijgende zeespiegels, afvalstromen en de voedselindustrie. Zijn werk verschijnt internationaal in media en tentoonstellingen en werd meerdere keren bekroond, onder meer met een World Press Photo Award. Hij is medeoprichter van het fotografencollectief NOOR Images en woont en werkt in Amsterdam.
Marit Törnqvist is een Nederlands-Zweedse illustrator, schrijver en beeldend kunstenaar. Ze studeerde illustratie aan de Gerrit Rietveld Academie en werd internationaal bekend door haar illustraties voor boeken van onder anderen Astrid Lindgren en de bundel Jij bent de liefste van Hans en Monique Hagen. Voor haar werk ontving ze onder meer het Gouden Penseel en meerdere Zilveren Griffels. Naast haar werk als maker zet Törnqvist zich actief in voor kinderrechten, leespromotie en projecten voor gevluchte kinderen. Haar boeken zijn vertaald in meer dan dertig talen.
Prof. dr. Roderik van de Wal is hoogleraar Sea level change and coastal impacts aan de Universiteit Utrecht. Onderzoek op dit gebied vereist een gecombineerde modellerings- en observatiebenadering op het grensvlak van natuur- en aardwetenschappen. Van der Wal’s onderzoek richt zich op klimaatdynamica en veranderingen in de cryosfeer.
