Het gas, de impact en de lessen
Drie jaar na de publicatie van het rapport Groningers boven het gas (2023) lijkt het stil geworden rondom de gaswinning in Groningen. De gaswinning is afgebouwd en de protesten in Groningen zijn verstomd. Toch heeft de gaswinning ook vandaag de dag nog dagelijks impact op het leven van mensen in Groningen. Er zijn nog altijd bevingen, de schadeafhandeling verloopt stroef en uit 17 kleine velden in de provincie wordt nog gas gewonnen. Ons panel maakt de balans op en buigt zich over de impact en lessen van de Groninger gaswinning.
Hoe ging het verder na publicatie van het vernietigende rapport van de parlementaire enquêtecommissie in 2023? Wat merken de bewoners van Groningen van het beloofde ‘Nij Begun’ (nieuw begin)? Welke lessen hebben we geleerd? En hoe nemen we de geschiedenis van de gaswinning mee naar de toekomst? Over deze vragen gaan we in gesprek naar aanleiding van twee recente publicaties die de doorwerking van de gaswinning op de samenleving in Groningen en de implicaties van haar geschiedenis onderzoeken.
Dit najaar verschijnt Kenniskompas: Het gas, de impact en de lessen. In dit boek brengen onderzoekers van het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen de maatschappelijke impact van de gaswinning anno 2026 in kaart. Eerder dit jaar verscheen Aftershocks of Extraction: Situating the History of Groningen Gas in the Anthropocene onder redactie van Peter van Dam en Marin Kuijt. Daarin werpen onderzoekers nieuw licht op de geschiedenis en toekomst van de gaswinning en het blijvende belang van deze geschiedenis in Groningen en daarbuiten.
Sprekers
Marieke Dwarswaard is onderzoeker bij het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen. Ze is geïnteresseerd in hoe het verleden van de provincie doorwerkt in het heden en welke rol de Groninger identiteit speelt in het gaswinningsdossier.
Agustín de Julio is onderzoeker bij het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen. In zijn promotieonderzoek onderzocht hij mogelijke manieren om vertrouwen te herwinnen en relaties te herstellen tussen burger, overheid en de industrie in de Groningse gaswinningsproblematiek.
Gertjan Plets is universitair hoofddocent cultuurgeschiedenis en erfgoed aan de Universiteit Utrecht. Hij onderzoekt hoe erfgoed mensen kan helpen om een nieuwe, rechtvaardigere toekomst te scheppen. Hij schreef een hoofdstuk in Aftershocks of Extraction over de omgang met het erfgoed van de gaswinning.
Peter van Dam is hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en coördinator van Environment & Society: Network for Environmental Humanities aan de Faculteit der Geesteswetenschappen. Met Marin Kuijt gaf hij het boek Aftershocks of Extraction uit, waarin auteurs vanuit verschillende achtergronden het belang van de gaswinning in Groningen en daarbuiten belichten.
Jouke Turpijn (moderator) is Universitair Docent Nederlandse Geschiedenis. Hij is gespecialiseerd in publieksgeschiedenis en de politieke en culturele geschiedenis van Nederland in de laatste twee eeuwen. Hij schreef een hoofdstuk in het boek Aftershocks of Extraction over de plaats van de gaswinning in de geschiedenis van Nederland.