Datacenters in de energietransitie
Datacenters en AI-rekencentra zijn weinig beminde productiemiddelen. Ze vreten stroom, zijn lelijk, vaak in Amerikaanse handen en je hebt in het dagelijks leven ogenschijnlijk weinig profijt van de nabijheid ervan. Tegelijkertijd zijn ze volmaakt onmisbaar in onze digitaliserende samenleving. AI is hard op weg om een cruciaal onderdeel te worden van veel bedrijfstakken en iedereen die streamt, mailt en scrollt is toch echt afhankelijk van datacenters. De vraag is wel of die blokkendozen allemaal in Nederland moeten staan. Amsterdam hanteert weliswaar een ‘Nee, tenzij beleid’, maar blijft ook ruimte bieden aan bestaande projecten. De Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE) werpt daarom de vraag op: hoe kunnen we ze dan tenminste nuttig inzetten voor de energietransitie? Hoe kunnen ze bijvoorbeeld restwarmte leveren aan woonwijken? Zouden hun noodstroomvoorzieningen kunnen fungeren als backup voor piekmomenten op het stroomnet? En op welke manier kunnen datacenters wellicht juist ingezet worden als katalysator van groene energieprojecten?
Met in dit programma Olof van der Gaag Voorzitter Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) Kees Verhoeven Dutch Data Center Association Bart van der Laan Programmamanager Flexibel Energiegebruik voor Alliander Annemarie Costeris Werkt bij Microsoft als omgevingsmanager voor de hyperscale datacenters in Middenmeer Ardine Nicolaï Voorzitter MeerEnergie Hans Timmers Managing Director van ECHTOver de sprekers
Olof van der Gaag (1975) is voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), de branchevereniging van ruim 1.600 bedrijven en organisaties die werken aan een volledig duurzaam energiesysteem. Hij zet zich in voor een snellere energietransitie en adviseert politiek, bedrijven en maatschappelijke organisaties over duurzame energie, energieonafhankelijkheid en klimaatbeleid. Eerder werkte hij onder meer als campagneleider bij Natuur & Milieu en als politiek coördinator van GroenLinks in de Tweede Kamer. Sinds 2025 is hij ook voorzitter van TKI Urban Energy.
Kees Verhoeven (1976) was onder meer MKB-voorman en Tweede Kamerlid en is nu tech-ondernemer met als missie een menselijke samenleving in het digitale tijdperk. Hij adviseert overheden, branches en bedrijven over digitale technologie. Ook schrijft hij een tweewekelijkse nieuwsbrief ‘Grip op Technologie’ en geeft hij lezingen over effectief en integer gebruik van data & AI.
Bart van der Laan werkt bij Alliander aan het energieflexibel maken van bedrijven. Samen met overheden en sectoren zoekt hij naar manieren waarop bedrijven hun energiegebruik aanpassen om buiten de piek gebruik te maken van het elektriciteitsnet of op andere manieren bij te dragen aan het energiesysteem. Namens Netbeheer Nederland, de brancheorganisatie van netbeheerders werkt hij samen met datacenters aan het opschalen van slimme oplossingen.
Annemarie Costeris is verantwoordelijk voor de government en corporate affairs bij Microsoft in Nederland en behartigt belangen op gebied van privacy, technologische innovaties, cybersecurity en digitale infrastructuur. Ze studeerde Internationaal recht en Internationale betrekkingen aan de universiteit in Utrecht en Nottingham, en werkte eerder voor zowel de overheid (ministerie van Economische Zaken), non-profit- als private sector op terrein van internationaal ondernemen, energietransitie en mensenrechten. Voordat Annemarie overstapte naar Microsoft werkte ze bij de Nederlandse Vereniging van Duurzame Energie aan het bevorderen van de energietransitie.
Ardine Nicolaï is voorzitter en medeoprichter van Warmtecoöperatie MeerEnergie U.A. Ze zet zich al tien jaar in voor een coöperatief warmtebedrijf in Amsterdam Oost, voor 5.000 huishoudens. Werkt vanuit de overtuiging dat de energietransitie, naast een technische opgave, ook een kans is om zeggenschap over een essentiële basisvoorziening terug te brengen naar bewoners zelf. Door lokale besluitvorming en eigenaarschap versterkt de coöperatie behalve een duurzame energievoorziening ook onderling vertrouwen, betrokkenheid en de autonomie van de buurt. Coöperatieve samenwerking als concrete manier om gemeenschapszin en vertrouwen in samenleven te versterken.
Hans Timmer heeft, na jarenlange ervaring bij Rabobank als statutair directeur, in totaal 7 jaar de windbranche (NWEA-NedZero) aangevoerd in de rol voorzitter bestuur. Hij heeft deelgenomen in de borgingscommissie (SER) van het energieakkoord, later het klimaatakkoord. Vice-Voorzitter NVDE geweest gedurende 7 jaar. Bestuurslid van TKI Offshore Energy. RvT lid DMEC. Momenteel ruim 8 jaar managing director van ECHT, een adviesbureau dat met impact de energietransitie helpt versnellen.
Lees meer Opinie: ‘Datacenters slurpen dan wel stroom, ze kunnen ook veel betekenen voor de energietransitie’Datacenters zijn weliswaar belastend voor het stroomnet, maar ze kunnen ook een katalysator zijn in de energietransitie, stelt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie in dit opiniestuk.
'Milieudruk van AI groeit en voordelen zijn oneerlijk over de wereld verdeeld'De explosieve groei van kunstmatige intelligentie (AI) leidt tot een sterke toename in het gebruik van water, stroom en land. Dit kan meer vervuiling en klimaatverandering veroorzaken. Intussen zijn de lusten en lasten ongelijk verdeeld, stellen onderzoekers van een denktank van de Verenigde Naties.
