Carl Jung: het kwaad in onszelf

Het kwaad zit in de ander; dat is een geruststellende gedachte. Maar wat treffen we aan als we de blik op onszelf richten? Aan de hand van Carl Jung werpt Thijs Launspach nieuw licht op goed en kwaad.

Carl Jung is een van de invloedrijkste namen in de geschiedenis van de psychologie. Lange tijd gold Jung als de erfgenaam van Sigmund Freud, om later zijn intellectuele rivaal te worden. Jung maakte net als Freud onderscheid tussen het bewuste en onbewuste, maar onderscheidde daarnaast een diepere laag van het collectieve onbewuste. Dat laatste zag hij als een reservoir van door de eeuwen heen overgeleverde archetypen, betekenissen en symbolen waar ieder mens uit put.

Eén van de archetypes in ons onbewuste is de schaduw: datgene waarin onze angsten, duistere impulsen en verdrongen gedachten samenkomen. Volgens Jung schuilt het gevaar niet zozeer in het bestaan van die schaduw, maar in het ontkennen ervan.

Wat leert Jung ons vandaag? In een tijd van polarisatie en scherpe morele tegenstellingen is de verleiding groot om de wereld op te delen in daders en slachtoffers, goed en kwaad. Maar is die tegenstelling wel zo helder? Staan we nog in contact met onze schaduwzijde?

Psycholoog en schrijver Thijs Launspach onderzoekt in zijn boek Waarom goede mensen gevaarlijk zijn hoe Jung ons helpt te denken over schuld, verantwoordelijkheid en onze eigen donkere kanten. Hoeveel zelfkennis kan een mens verdragen? En wat vraagt het van een democratische samenleving als we erkennen dat niemand uitsluitend het goede belichaamt?

Thijs Launspach (1988) is psycholoog en schrijver. Launspach schreef boeken over stress, burn-out, en millennials op het werk. Hij schreef de bestseller Fokking Druk (2018), Je bent al Genoeg (2022), Werk kan ook uit (2020) en Werken met Millennials (2019). Hij heeft een wekelijkse column in het Algemeen Dagblad en hij is een van de docenten aan The School of Life. In 2026 verscheen van zijn hand Waarom goede mensen gevaarlijk zijn.