Anil Ramdas en het Nederland van vandaag
Hoe tolerant is Nederland anno 2027? Wat is de rol en de positie van de migrant? Wat moet er worden van een samenleving waarin anti-migratiesentimenten en xenofobie zo salonfähig zijn? In aanloop naar de première van Ik had me de wereld heel anders voorgesteld, bespreken we leven en werk van Anil Ramdas. Wat betekent zijn nalatenschap voor de wereld van vandaag?
Voormalig directeur van De Balie, schrijver, journalist en publiek intellectueel Anil Ramdas schreef met scherpe pen over thema’s als postkolonialisme, migratie en identiteit. Hij verzette als een van de weinigen tegen het opkomende rechtspopulisme en migrantenhaat: sentimenten die alleen maar sterker zijn toegenomen na zijn tragische zelfdood in 2012. Zijn treffende observaties en kritiek op Nederland in de jaren ’90 en de ’00 zijn goede voorspellers gebleken voor het Nederland van nu.
In de muziektheatervoorstelling in wording, Ik had me de wereld anders voorgesteld, onderzoeken regisseur en speler Jouman Fattal en schrijver Timen Jan Veenstra het leven en de nalatenschap van Ramdas.
Onderdeel van de verkenning is deze middag. Aan de hand van een aantal scènes en een nummer uit de voorstelling (die in maart 2027 in De Balie in première zal gaan) knopen de theatermakers het gesprek aan met Ramdas’ collega-schrijvers, en het publiek, over de – nog altijd relevante – thematiek in Ramdas werk en de weerklank van zijn stem in het huidige debat over identiteit, polarisatie en verwantschap.
Hoe tolerant is Nederland anno 2027? Wat is de rol en de positie van de migrant? Wat moet er worden van een samenleving waarin anti-migratiesentimenten en xenofobie zo salonfähig zijn? Welk oordeel zou Ramdas over ons hebben geveld, en behelst zijn werk een routekaart naar betere tijden?
Over de sprekers
Jouman Fattal is theatermaker, regisseur, schrijver en actrice. Na haar afstuderen aan de Acteursopleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht was ze verbonden aan Frascati Producties (2016 – 2020). Daarna regisseerde ze als gezelschapsmaker bij Toneelgroep Maastricht (2020 – 2023) haar eigen voorstellingen voor de kleine en middenzalen. Verder regisseert en begeleidt ze ook andere makers en acteurs, geeft les op toneelscholen, schrijft scenario’s en speelt in de theaters, films en tv series. In 2025 richtte ze haar eigen stichting op, om voortaan zelfstandig voorstellingen te produceren.
Timen Jan Veenstra is toneelschrijver. In zijn teksten neemt hij maatschappelijke thematiek als uitgangspunt, vaak met een documentair karakter, voor kleine en grote zaal en alles daartussenin. Hij schreef teksten voor o.a. de Utrechtse Spelen, Toneelschuur Producties, de Toneelmakerij, Frascati Producties en Toneelgroep Maastricht. Daarnaast was hij artistiek leider van De Tekstsmederij, een talentontwikkelingsplatform voor opkomende schrijvers. Voor zijn verdiensten ontving hij de Vereniging van Letterkundigen-Penning en de Boyer Trofee. In aanvulling op zijn werk als schrijver is hij ook strategisch (beleids)adviseur en projectleider.
Karin Amatmoekrim is schrijver, columnist en letterkundige. In 2004 debuteerde zij met haar roman Het knipperleven. Haar grote doorbraak kwam in 2011 met de veelgeprezen roman Het gym. Amatmoekrim promoveerde aan de universiteit van Leiden met een proefschrift over het leven van essayist en voormalig directeur van De Balie Anil Ramdas. In 2023 kwam de publiekseditie van dit werk uit met de titel In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas – onmogelijk kosmopoliet. Op 20 maart 2025 werd Amatmoekrim geïnstalleerd als lid van de Akademie van Kunsten.
Lotfi El Hamidi is journalist en schrijver. Hij studeerde geschiedenis aan de Erasmus Universiteit en legde zich daar toe op onderzoek naar de Islam en het Midden-Oosten. Na zijn afstuderen ging hij aan de slag als journalist. In 2016-2017 was hij als Martin van Amerongen-fellow verbonden aan De Groene Amsterdammer. Tussen 2017 en 2025 werkte hij bij NRC, waar hij achtereenvolgens redacteur, columnist, commentator en chef Opinie was. In 2022 schreef hij het boek Generatie 9/11 – Migratie, diaspora en identiteit over de blijvende invloed van de aanslagen op 11 september 2001 op jonge moslims in Nederland, hun identiteit en de manier waarop de samenleving hen ziet.
