Alles voor elkaar
De meeste Nederlanders hebben het nog nooit zo goed gehad als nu. En toch zijn mensen boos en ontevreden en uiten zij hun onvrede door te stemmen op almaar radicalere populisten die de basis van onze democratie en welvaart ondermijnen. In zijn boek Alles voor elkaar; Hoe onze welvaart iedereen gelukkig kan maken laat Rens van Tilburg zien dat er goede redenen zijn voor deze onvrede en dat deze nog veel breder leeft dan vaak gedacht. Nederlanders wijzen massaal de prestatiesamenleving af en verlangen naar een zorgzame samenleving. Naar een land waar mensen naar elkaar omkijken en waar zekerheid is voor iedereen. Een land dat niet wordt bestuurd op basis van de principes van concurrentie, maar op basis van samenwerking – de kern van de menselijke natuur. Aan de hand van onderzoek laat Van Tilburg zien hoe Nederland zo’n land kan worden. Samen met experts en het publiek gaan we vanavond op zoek naar inzichten die meer en duurzamer welvaart en geluk voor iedereen mogelijk maakt.
Met in dit programma Rens van Tilburg Auteur van 'Alles voor elkaar' en hoofdeconoom Energie en Materialen Transitie bij TNO Monika Sie Dhian Ho Voormalig directeur bij Netherlands Institute for International Relations Clingendael Jeroen Boelhouwer Senior onderzoeker hulpbronnen, kwaliteit van leven en ongelijkheid bij het SCP Martijn Burger Hoogleraar Economie van het Geluk Vera Vrijmoeth Economic researcher for FNVMeer over de sprekers
Monika Sie Dhian Ho was tot begin dit jaar directeur van het Clingendael Instituut voor internationale betrekkingen en tot 2016 van de Wiarda Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Daar publiceerde ze in 2013 het manifest ‘Van waarde: sociaal-democratie voor de 21e eeuw’ dat de sociaaldemocratie na de economische crisis herijkte, met een focus op bestaanszekerheid, arbeid, binding en verheffing.
Jeroen Boelhouwer doet bij het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoek naar de kwaliteit van leven en de ongelijkheid daarin. In 2023 verscheen ‘Eigentijdse ongelijkheid’ over de nieuwe klassen die zich in Nederland hebben gevormd en de hulpbronnen waar het veel Nederlanders aan ontbreekt.
Martijn Burger is hoogleraar Economie van het Geluk aan de Open Universiteit en leidt de Erasmus Happiness Economics Research Organisation (EHERO) in Rotterdam. Hij wijst erop dat economische groei zich niet altijd vertaald in een gelukkigere bevolking en bespreekt wat we weten over waar mensen wel en niet gelukkig van worden.
Vera Vrijmoeth onderzoekt de rol van kapitaal in de economie voor de FNV. Ze onderzocht onder andere de ontwikkeling van lonen en winsten, winstgedreven inflatie (graaiflatie) en de ontwikkeling van de inkomens- en vermogensongelijkheid. In de wekelijkse nieuwsbrief Rode Cijfers kraken de onderzoekers van het team kapitaalagenda mythes over de economie en laten ze zien hoe het eerlijker zou kunnen.
Rens van Tilburg heeft drie decennia gestudeerde en geadviseerd over een groene economie die werkt voor iedereen, als consultant bij KPMG, adviseur in het Europese- en Nederlandse parlement, adviseur van ministeries, directeur van het Sustainable Finance Lab en nu als hoofdeconoom Energie en Materialen Transitie bij TNO. Van Tilburg nodigde bovenstaande gasten uit om door te praten over hun expertise en hoe dit in verband staat met zijn boek Alles voor elkaar.
Meer over het boek
In Alles voor elkaar laat Van Tilburg zien hoe bestuurders de wereld beschouwen als een markt, waarop het ieder voor zich is. Dit westerse wereldbeeld heeft de mens een ongekende economische vooruitgang gebracht, maar doet inmiddels meer kwaad dan goed. Drie miljoen Nederlanders leven in een achtergestelde positie. Nog veel meer vrezen achterop te raken. Ze keren zich tegen het systeem dat geen hoop meer biedt. Een groeiende ongelijkheid dreigt zo, voor de zoveelste keer in de menselijke geschiedenis, een samenleving te ontwrichten.
En dat terwijl de overgrote meerderheid van de Nederlanders het met elkaar eens is. Zij verlangen naar een land waarin mensen naar elkaar omkijken, met aandacht en zekerheid voor iedereen. Polarisatie is er vooral tussen bestuurders en burgers. Met een rijkdom aan onderzoek laat Van Tilburg zien hoe Nederland zo’n land kan worden. Oude tradities en de nieuwste wetenschappelijke bevindingen wijzen in dezelfde richting: samenwerking is de kern van de menselijke natuur, niet concurrentie. Een inzicht dat meer en duurzamer welvaart en geluk voor iedereen, rijk en arm, mogelijk maakt.
